Floor play คู่มือการสร้างพื้นที่เล่นสำหรับเด็ก ๆ

Floor play คู่มือการสร้างพื้นที่เล่นสำหรับเด็ก ๆ

มารู้จัก Floor play กันเถอะ

            "Floor play" คืออะไร หลายคนอาจจะสงสัยหรือสำหรับบางคนอาจจะพอคุ้นหูอยู่บ้าง ที่จริงแล้วก็ตามตัวเลย Floor play หมายถึง "พื้นที่เล่นได้" หรือ "การเล่นโดยใช้พื้น" ซึ่งเป็นการเล่นที่ไม่ต้องอาศัยอุปกรณ์ใด ๆ มีเพียงพื้นก็สามารถทำให้เกิดกิจกรรมที่ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านร่างกายและสมองได้ในเวลาเดียวกัน โดยหลักการของ floor play คือ jump & spell ซึ่งหมายถึง การเล่นที่ควบคู่ไปกับการเรียนรู้ เป็นการสร้างพื้นที่เล่นและเรียนรู้ตามหลักการพัฒนาสมอง Brain-based learning (BBL) เหมาะสำหรับเด็กในระดับปฐมวัยและประถมศึกษา

Brain-based learning (BBL) คืออะไร?

            การเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน (Brain-Based Learning : BBL) คือ การจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับพัฒนาการของสมองแต่ละช่วงวัย มีประโยชน์ต่อการส่งเสริมพัฒนาการของเด็กในทุก ๆ ด้านโดยเฉพาะพัฒนาการทางร่างกาย และกระตุ้นกระบวนการเรียนรู้ของสมอง  (อ.ดร.ซิตินทรีย์ บุญมา และคณะ, 2556)

            โดยมีหลักการสำคัญในการเรียนรู้ คือ "เล่นคือเรียน เรียนคือเล่น" ต้องเรียนด้วยความเข้าใจมากกว่าความจำ เรียนรู้จากการสัมผัสจับต้องของจริงไปสู่สัญลักษณ์ด้วยอารมณ์ที่เปิดรับการเรียนรู้และต้องเรียนรู้ด้วยการลงมือทำ (active learning) แทนการนั่งฟังบรรยายเพียงอย่างเดียว (passive learning)  (สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้, 2558)

ประโยชน์ Floor play มีอะไรบ้าง?

ทางตรง

1. พัฒนาพื้นที่ว่างให้เป็นพื้นที่เล่นได้ เกิดประโยชน์ต่อเยาวชนและชุมชน

2. กระตุ้นให้เกิดกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาการทางด้านสมอง

3. ส่งเสริมให้เกิดสุขภาวะทางด้านร่างกาย ลดพฤติกรรมเนือยนิ่งที่จะส่งผลให้เกิดโรคไม่ติดต่อ

ทางอ้อม

1. เป็นเครื่องมือที่ทำให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่เกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของพื้นที่และภาคภูมิใจ

2. เป็นศิลปะโดยฝีมือของชุมชนที่แสดงถึงอัตลักษณ์ของพื้นที่นั้น ๆ

การเลือกที่ตั้ง Floor play

1. สำรวจพื้นที่ ที่มีศักยภาพในการพัฒนาให้เกิดพื้นที่ Floor play

         - เป็นพื้นที่แห้ง ลมผ่าน ไม่มีน้ำท่วมขังและไม่ชื้น (ความชื้นมีผลต่ออายุการใช้งานของพื้นที่ Floor play)

         - ควรเป็นพื้นที่ที่เด็ก ๆ เข้าถึงได้ง่าย อาจจะอยู่ใกล้โรงเรียนที่พักอาศัย

         - อยู่ใกล้ร่มไม้ หรือร่มเงาของอาคาร เพื่อให้เด็ก ๆ เข้าไปใช้งานได้ ตลอดทั้งวัน (ถ้าไม่มีร่มเงา ควรปลูกต้นไม้ยืนต้นเพิ่มเติม)

         - เป็นพื้นที่ปลอดภัย จากรถยนต์ และอันตรายอื่น ๆ

         - พื้นที่เปิดโล่ง ไม่เป็นมุมอับ ซอกหลืบ

         - การได้รับอนุญาต จากเจ้าของพื้นที่

2. การวิเคราะห์ที่ตั้งเพื่อให้เกิดการเล่นที่เหมาะสม

         - ทิศทางแดด ตำแหน่งที่จัดวาง Floor play ต้องมีร่มเงาเพื่อเอื้อให้เกิดการเล่นได้ทั้งวัน

         - การใช้งานเดิม สำรวจการใช้งานพื้นที่เดิมและพื้นที่โดยรอบ เพื่อออกแบบระยะการใช้งานที่เหมาะสม

ตัวอย่างพื้นที่ Floor play สำหรับเด็กระดับปฐมวัย และประถมศึกษา

1. ลานกีฬาพัฒน์ 1 ชุมชนเคหะคลองจั่น

         2. อุทยานสมเด็จย่า

อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

         3.  ลานกีฬาวัฒนธรรมชุมชน หาดเจ้าสำราญ จังหวัดเพชรบุรี

ตัวอย่างการทำ Floor play แบบต่าง ๆ

1. ตั้งเต

2. บรรไดงู

3. เขาวงกต

4. กระโดดไกล

ที่่มาของข้อมูล :  Floor play คู่มือการสร้างพื้นที่เล่นสำหรับเด็ก ๆ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

แผนกปฐมวัย

ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ