(ภาพจาก โรงเรียนเซนต์หลุยส์ศึกษา และโรงเรียนราษฎร์บำรุงศิลป์)
งานบ้านเป็นเรื่องจำเป็น
คุณพ่อคุณแม่ใครเบื่องานบ้านบ้างยกมือขึ้น! โอ้โฮ ยกมือกันพรึบเลยนะคะ แน่ล่ะค่ะ ก็สำหรับผู้ใหญ่แล้วงานบ้านเป็นเรื่องน่าเบื่อ และเหน็ดเหนื่อยเสียเหลือเกิน แต่ถ้าเรามองงานบ้านผ่านสายตาของเด็กตัวน้อยแล้ว งานบ้านสำหรับเขา ช่างเป็นเรื่องท้าทาย น่าตื่นเต้น และน่าเรียนรู้มาก ๆ เลยล่ะค่ะ
เพราะฉะนั้น เมื่อไรก็ตามที่คุณแม่กำลังทำงานบ้านอยู่ แล้วเจ้าตัวเล็กขอเข้ามาป้วนเปี้ยนช่วยหยิบนั่นโน่นนี่ให้ อย่าเพิ่งห้ามปรามหรือผลักไสเขานะคะ ลองเปิดโอกาสให้เด็ก ๆ ได้มีส่วนร่วมช่วยงานบ้านตามกำลังเท่าที่เขาทำได้ งานบ้านจะช่วยพัฒนาเด็กๆ ได้มากมายเลยค่ะ
เกิดอะไรขึ้นบ้างในขณะที่เด็ก ๆ ทำงานบ้าน
- ได้พัฒนากล้ามเนื้อมัดใหญ่มัดเล็ก
- ได้ฝึกความรับผิดชอบในหน้าที่
- เรียนรู้การช่วยเหลือผู้อื่น
- รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว
- เห็นคุณค่า ภาคภูมิใจในตัวเอง
เลือกงานให้เหมาะกับวัย
การทำงานบ้านที่จะช่วยพัฒนาเด็กได้ดีนั้น จำเป็นที่คุณพ่อคุณแม่ต้องเลือกให้เหมาะสมกับวัยของเด็กด้วยค่ะ งานบ้านที่ยากเกินกำลังจะทำให้เด็กท้อ ทำไม่สำเร็จคุณพ่อคุณแม่ต้องเข้าช่วยเหลือเยอะ หรือเกิดความเสียหายจนปวดหัว
ลองจัดสรรภาระงานที่เหมาะกับลูกตัวน้อย ๆ ของเรา เป็นงานที่ไม่ยากและไม่ง่ายจนเกินไปสำหรับเขา มีอุปสรรคให้ท้าทายนิด ๆ แต่เด็ก ๆ สามารถจัดการและดูแลได้จนสำเร็จด้วยตัวเอง เช่น
- เก็บของเล่นใส่กล่อง
- เก็บหนังสือเข้าชั้นวาง
- เก็บเสื้อผ้าลงตะกร้า
- พับผ้า
- จัดโต๊ะอาหาร
- ใช้ไม้ขนไก่ปัดฝุ่นทำความสะอาด
(ภาพจาก https://www.niko2enman.com)
จัดพื้นที่สภาพแวดล้อมให้เหมาะ
ด้วยวัยของเด็ก ๆ สรีระร่างกายที่ยังเติบโตไม่เต็มที่ การเคลื่อนไหวควบคุมกล้ามเนื้อมัดใหญ่มัดเล็กก็ยังไม่คล่องแคล่ว ทำให้มีข้อจำกัดหลายอย่างในการทำงาน เช่น การไปช่วยหยิบข้าวของจานชาม แล้วพลั้งเผลอทำให้แตกหรือเสียหาย กรณีแบบนี้ เด็กมีความตั้งใจดี มีแรงจูงใจอยากช่วยคุณแม่ แต่น้ำหนักของจานอาจจะหนักเกินไป ตำแหน่งของจานอาจจะวางอยู่สูงเกินเอื้อม
เมื่อเกิดกรณีแบบนี้ ถ้าคุณพ่อคุณแม่ดุ ห้ามไม่ให้เด็กทำ ก็จะทำให้เด็กรู้สึกเกิดทัศนคติในแง่ลบกับการทำงาน รู้สึกตัวเองไร้ความสามารถ ทำไม่ได้ ทำไม่ดี ไม่อยากทำแล้ว เกิดความไม่สบายใจกันไปทั้งคุณพ่อคุณแม่และคุณลูก
ลองเปลี่ยนวิธีคิดดูค่ะ แทนที่จะห้ามหรือดุ หันมาเข้าใจข้อจำกัดตามวัยของเด็ก แล้วปรับเปลี่ยนสิ่งของ พื้นที่ในบ้านให้เหมาะสมกับเด็ก ๆ น่าจะดีกว่า เช่น จานชามแก้วน้ำ ก็ปรับเป็นวัสดุที่ตกไม่แตก จัดวางไว้ในชั้นล่าง ๆ ที่เด็กสามารถหยิบถึงได้สบาย แบบนี้เด็กๆ ก็จะทำงานของเขาได้ด้วยความสบายใจ ทำสำเร็จก็มีความสุข เกิดทักษะชีวิต ทักษะทางปัญญา แฮปปี้เอ็นดิ้งค่ะ
IDEAS & TIPS
เพิ่มการเรียนรู้ในงานบ้านได้นะ
(ภาพจาก โรงเรียนพระวิสุทธิวงส์)
คุณพ่อคุณแม่สามารถดัดแปลงประยุกต์งานบ้านให้กลายเป็นกิจกรรมฝึกทักษะการเรียนรู้ของลูก ๆ ได้นะคะ โดยยึดหลักของการให้เด็กได้ใช้ประสาทสัมผัสด้านต่าง ๆ เช่น
- ให้ลูกลองจัดแบ่งไม้หนีบผ้า แยกตามสี ตามขนาดเข้ากล่องให้เป็นกลุ่ม ฝึกการเรียนรู้เรื่องสี ขนาดเล็กใหญ่ การจัดกลุ่ม การสังเกต
- ให้ลูกช่วยจัดโต๊ะอาหาร เลือกหยิบจาน ช้อน ส้อม ให้เป็นชุด เด็กจะเรียนรู้เรื่องของสิ่งของที่ใช้ด้วยกัน สิ่งของที่ใช้คู่กัน ได้ฝึกทักษะกล้ามเนื้อมัดเล็ก
- ฝึกพื้นฐานคณิตศาสตร์ผ่านการจัดเตรียมอาหาร การนับจำนวนชิ้นของอาหาร ขนม ผลไม้ เช่น การทำแซนด์วิชง่าย ๆ หรือการใช้ไม้เสียบชิ้นผลไม้ตามประเภทหรือจำนวนที่ต้องการ
ที่มาของข้อมูล : 10 CHECKLIST เลี้ยงลูกให้มี “สุข” ฉบับ ปฐมวัย (0-5 ปี) สุขด้วยปัญญา เก่ง ดี มีสุข เล่ม 3 (หน้า 16-21)
ลิงค์เพื่อแชร์ >> https://bit.ly/3CNLkLS
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑกรุงเทพฯ
