แนวคิด
ในสถานการณ์ COVID-19 ทุกคนต้องป้องกันและลดการแพร่กระจายเชื้อ โดยการเว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) โดยการลดกิจกรรม ลดการติดต่อพบปะ งดการจัดกิจกรรมที่มีคนจำนวนมากมารวมตัวกัน หลีกเลี่ยงการเดินทางออกข้างนอกโดยไม่จำเป็น จึงทำให้เกิดวิถีชีวิตแบบใหม่ (New Normal)
การประกันคุณภาพภายนอกของ สมศ. ก็เช่นกัน โดยเฉพาะในการตรวจเยี่ยมสถานศึกษาก็ต้องปรับให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตภายใต้สถานการณ์ COVID-19 จึงได้ปรับแนวทาง รูปแบบ และวิธีการประกันคุณภาพภายนอกของสถานศึกษาภายใต้สถานการณ์จำเป็นและเร่งด่วน แบ่งออกเป็น 2 ระยะต่อเนื่องกัน คือ
ระยะที่ 1 การประเมินและวิเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษาก่อนการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม
ระยะที่ 2 การลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยการประกันคุณภาพภายนอกในระยะที่ 2 จะใช้ระยะเวลาน้อยที่สุด โดยเน้นประเด็นสำคัญ คือ คุณภาพผู้เรียนหรือผู้สำเร็จการศึกษา การบริหารงานของสถานศึกษา และการจัดการเรียนการสอน
กรอบแนวทาง รูปแบบ และวิธีการประกันคุณภาพภายนอก
สมศ. กำหนดกรอบแนวทาง รูปแบบ และวิธีการประกันคุณภาพภายนอก ภายใต้สถานการณ์จำเป็นและเร่งด่วน เนื่องจากการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) แบ่งการดำเนินการออกเป็น 2 ระยะต่อเนื่องกัน ดังนี้
ระยะที่ 1
การประเมินและวิเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR) ก่อนการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม ซึ่งรายงาน SAR ส่งผ่านหน่วยงานต้นสังกัดตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561 เป็นการประเมินโดยพิจารณาจากรายงาน SAR และเอกสารประกอบที่แนบมากับSAR เท่านั้น โดยไม่ขอเอกสารเพิ่มเติม เพื่อลดภาระของสถานศึกษา) เกณฑ์การประเมิน SAR พิจารณาแยกเป็นรายมาตรฐานตามการประกันคุณภาพภายใน และสรุปผลการประเมินและวิเคราะห์ SAR มีระดับคุณภาพ 3 ระดับ ตามรายมาตรฐาน คือ ดี พอใช้ และ ปรับปรุง
ระยะที่ 2
การลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อสถานศึกษาได้รับผลการประเมิน SAR ในระยะที่ 1 อย่างเป็นทางการจากสมศ. แล้ว และต้องการให้มีการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้สถานศึกษาร้องขอโดยส่งคำร้องผ่านคณะผู้ประเมินภายนอกมายัง สมศ. (เป็นไปตามความสมัครใจ) โดยจะประเมินตามตารางนัดหมาย และประเด็นการตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ มีกำหนดระยะเวลาน้อยที่สุด และไม่มีการสรุปผลด้วยวาจาที่สถานศึกษาเพื่อลดการสัมผัสตามหลักการเว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) และสรุปผลการประกันคุณภาพภายนอกจากการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ มีระดับคุณภาพ 5 ระดับ แยกเป็นรายมาตรฐาน คือ ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ และ ปรับปรุง
การประกันคุณภาพภายนอก ภายใต้สถานการณ์ COVID-19
ระยะที่ 1 การประเมินผลและวิเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR)
ก่อนการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมสถานศึกษา
สมศ. วางแนวทางการประกันคุณภาพภายนอกในระยะที่ 1 จาก SAR ดังนี้
1. สมศ. รับ SAR ของสถานศึกษา ผ่านหน่วยงานต้นสังกัดในระบบออนไลน์
2. สมศ. ตรวจสอบหัวข้อใน SAR โดยใช้แบบตรวจสอบรายงานการประเมินตนเอง (SAR) (C0-02) เพื่อใช้เป็นข้อเสนอแนะในการทำ SAR ฉบับต่อไป
3. การประเมินและวิเคราะห์ SAR ของสถานศึกษา
3.1. กรณีสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และศูนย์พัฒนาเด็ก สมศ. จะประสานกับหน่วยประเมินในการดำเนินการประเมินและวิเคราะห์ SAR ของสถานศึกษาตามขั้นตอน
3.2. กรณีสถานศึกษาด้าน/ระดับ/ประเภทอื่น สมศ. ประสานงานกับผู้ประเมิน ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนไว้ การจัดคณะผู้ประเมินภายนอกเป็นไปตามที่ สมศ. ประกาศไว้ คณะผู้ประเมินภายนอกเข้าระบบสารสนเทศเพื่อการประเมินคุณภาพภายนอก Automated QA เพื่อดาวน์โหลดไฟล์ SAR และข้อมูลที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการประเมิน SAR โดยคณะผู้ประเมินภายนอกจะต้องผ่านการอบรมเกี่ยวกับการประเมินและการวิเคราะห์ SAR และวิธีการตรวจเยี่ยมและทำการประกันคุณภาพภายนอกภายใต้เงื่อนไขที่ สมศ. กำหนดไว้
4. คณะผู้ประเมินภายนอกสรุปผล การประกันคุณภาพภายนอกรายมาตรฐาน พร้อมให้ข้อเสนอแนะตามเกณฑ์ที่ สมศ. กำหนด (CO-03)โดยมีระดับคุณภาพ 3 ระดับ ตามรายมาตรฐาน คือ ดี พอใช้ และปรับปรุง
5. คณะผู้ประเมินภายนอกตัดสินผล การประเมินและวิเคราะห์ SAR รายมาตรฐาน พร้อมเขียนข้อเสนอแนะรายมาตรฐาน และข้อเสนอแนะเพิ่มเติมระดับสถานศึกษา (C0-04) ตามแนวทางที่ สมศ. กำหนด
6. คณะผู้ประเมินภายนอกจัดส่งรายงาน การประกันคุณภาพภายนอก : ผลการประเมิน SARภายใต้สถานการณ์ COMD-19 ให้สถานศึกษาพิจารณาตามเวลาที่กำหนด
6.1. กรณีที่สถานศึกษาเห็นชอบ คณะผู้ประเมินภายนอกหรือหน่วยประเมินจะจัดส่งรายงานการประกันคุณภาพภายนอก : ผลการประเมิน SAR ภายใต้สถานการณ์COVID-19 (CO-04) ให้ สมศ. พิจารณา
6.2. ถ้าสถานศึกษาไม่เห็นชอบ คณะผู้ประเมินภายนอกจะนำผลการพิจารณาของสถานศึกษามาตรวจสอบและพิจารณาปรับแก้ไข ทั้งนี้ จะดำเนินการได้ต่อเมื่อมีการระบุชื่อหลักฐานใน SAR ที่คณะผู้ประเมินภายนอกมิได้พิจารณา จากนั้น คณะผู้ประเมินภายนอกจะส่งรายงานการประกันคุณภาพพภายนอก : ผลการประเมิน SAR ภายใต้สถานการณ์ COVD-19 ให้ สมศ. พิจารณา (จะพิจารณาเฉพาะความชัดเจนของภาษา โดยไม่แก้ไขผลการประเมิน SAR)
7. กรณีที่สถานศึกษาร้องขอให้มีการลงพื้นที่ ตรวจเยี่ยมหรือตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ (เป็นไปตามความสมัครใจ) ให้สถานศึกษากรอกแบบฟอร์มคำร้อง (CO-05) และส่งแบบฟอร์มให้ สมศ. ผ่านคณะผู้ประเมินภายนอกมาพร้อมกับรายงานการประกันคุณภาพภายนอก : ผลการประเมิน SAR ภายใต้สถานการณ์ COVID-19 (CO-04) เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการพัฒนาระบบเห็นชอบให้ดำเนินการประกันคุณภาพภายนอกในระยะที่ 2 ต่อไป
8. สมศ. นำเสนอรายงานการประกันคุณภาพภายนอก : ผลการประเมิน SAR ภายใต้สถานการณ์ COVID-19 ต่อคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง เฉพาะสถานศึกษาที่เห็นชอบรายงานดังกล่าว และไม่ร้องขอให้มีการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม ผลการประเมิน SAR มีระดับคุณภาพ 3 ระดับ ตามรายมาตรฐาน คือ ดี พอใช้ และปรับปรุง
" ผลการพิจารณาของคณะกรรมการ สมศ. ถือว่าสิ้นสุด
โดย สมศ. จะเสนอผลการประเมินต่อสถานศึกษา หน่วยงานต้นสังกัดและ
เผยแพร่สาธารณะชนต่อไป "
การประกันคุณภาพภายนอก ภายใต้สถานการณ์ COVID-19
ระยะที่ 2 การลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษา
ด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์
สมศ. วางแนวทางการประกันคุณภาพภายนอกในระยะที่ 2 ดังนี้
1. คณะผู้ประเมินภายนอกดำเนินการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม หรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ เฉพาะสถนศึกษาที่ส่งแบบคำร้อง (CO-05) ให้ สมศ. ผ่านคณะ
ผู้ประเมินภายนอก และตรวจหลักฐานตามที่ระบุไว้
2. คณะผู้ประเมินภายนอกที่จะลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม หรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์จะเป็นชุดเดียวกับที่ประเมินและวิเคราะห์ SAR ในระยะที่ 1 และ
จะสรุปผลการประกันคุณภาพภายนอกจากการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ มีระดับคุณภาพ 5 ระดับ คือ ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ และปรับปรุง
3. คณะผู้ประเมินภายนอกประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (e-Meeting) เพื่อกำหนดหน้าที่การปฏิบัติงาน ดังนี้
3.1. คณะผู้ประเมินภายนอกที่รับผิดชอบจัดทำแผนการเตรียมการก่อนลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ตามแบบฟอร์ม C0-07 เพื่อเตรียมระบุชื่อหลักฐาน หรือข้อมูลที่จะไปตรวจสอบ และจัดทำตารางนัดหมายการตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ (ระหว่างคณะผู้ประเมินภายนอกกับสถานศึกษา) ตามแบบฟอร์ม CO-06
3.2. คณะผู้ประเมินภายนอกประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (e-Meeting เพื่อเตรียมการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม
หรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ตามตารางนัดหมาย และประสานสถานศึกษาเพื่อกำหนดวันและเวลาที่สะดวก
3.3. หลักฐานหรือข้อมูลที่จะตรวจสอบ มี 6 ประเภท คือ
1. บุคคลที่จะสัมภาษณ์ เช่น ผู้อำนวยการ ครู นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชนกรรมการสถานศึกษา ฯลฯ
2. เอกสาร/ภาพถ่าย เช่น โครงการ แผนการสอน แผนงาน ภาพถ่ายกิจกรรมรายงาน ค่าสถิติ ฯลฯ
3. รางวัล เช่น โล่ห์ ถ้วยรางวัล วุฒิบัตร ประกาศเกียรติคุณ ฯลฯ
4. สถานที่ เช่น ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ อาคาร พื้นที่จัดกิจกรรม แหล่งการเรียนรู้ ห้องชมรม สนามเด็กเล่น ฯลฯ
5. ครุภัณฑ์ เช่น สื่อการสอน สื่อการศึกษา สื่อการเรียน แผนการสอน ฯลฯ
6. อื่น ๆ ที่นอกเหนือจาก 5 ประเภทข้างต้น
ในการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือการตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ คณะผู้ประเมินภายนอกต้องจัดทำตารางนัดหมายว่าใครจะตรวจอะไร เมื่อใด ที่ไหน อย่างไร เพื่อสถานศึกษาจะได้เตรียมความพร้อม
4. กรณีลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมสถานศึกษา คณะผู้ประเมินภายนอกจะไม่ประชุมกับสถานศึกษาแต่จะตรวจหลักฐานหรือข้อมูลเชิงประจักษ์ตามตารางนัดหมาย และสถานที่ที่สถานศึกษาได้จัดเตรียมไว้ระหว่างการตรวจหลักฐานคณะผู้ประเมินภายนอกต้องสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา พร้อมทั้งเว้นระยะห่างตามหลักการ Social Distancing และไม่มีการสรุปผลด้วยวาจา หากแต่นำผลไปสรุปด้วยการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (e-Meeting) ระหว่างผู้ประเมินภายนอก
5. คณะผู้ประเมินภายนอกประสานงานด้วยระบบออนไลน์ เพื่อสรุปผลการประกันคุณภาพภายนอกรายมาตรฐาน พร้อมพิจารณาข้อเสนอแนะรายมาตรฐาน และการเขียนข้อเสนอแนะเพิ่มเติมระดับสถานศึกษา
6. คณะผู้ประเมินภายนอกจัดส่งรายงานการประกันคุณภาพภายนอก : ผลการตรวจเยี่ยมภายใต้สถานการณ์ COVID- 19 ตามแบบฟอร์ม C0-09 ให้สถานศึกษาพิจารณาตามเวลาที่กำหนดกรณีที่ไม่เห็นชอบผลการประเมิน จะดำเนินการได้ในกรณีที่มีหลักฐานหรือข้อมูลใหม่ ตามวัน/เดือน/ปี ที่ระบุไว้ใน SAR ของสถานศึกษา และคณะผู้ประเมินภายนอกมิได้พิจารณาในช่วงการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือตรวจสอบหลักฐานและข้อมูลของสถานศึกษาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์
7. คณะผู้ประเมินภายนอกตรวจสอบผลการพิจารณาของสถานศึกษา และปรับแก้ไขผลการประเมิน (ถ้ามี) และจัดส่งรายงานการประเมินคุณภาพภายนอก: ผลการตรวจเยี่ยม ภายใต้สถานการณ์ COVID-19 ให้ สมศ.
8. สมศ. ตรวจสอบความถูกต้องของรายงาน โดยไม่แก้ไขผลการประเมินจากการตรวจเยี่ยมและเสนอต่อคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องต่อไปโดยผลการพิจารณาของคณะกรรมการ สมศ. ถือเป็นที่สิ้นสุด
9. สมศ. เสนอผลการประกันคุณภาพภายนอก : ผลการตรวจเยี่ยม ภายใต้สถานการณ์ COVID-19 ต่อสถานศึกษา หน่วยงานต้นสังกัดและเผยแพร่ต่อสารธารณะชนต่อไป
เกณฑ์การประเมิน SAR
เกณฑ์การประเมิน SAR ศูนย์พัฒนาเด็ก
ศูนย์พัฒนาเด็ก ประกอบด้วย 3 มาตรฐาน
มาตรฐานด้านที่ 1 การบริหารจัดการสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
มาตรฐานด้านที่ 2 ครู/ผู้ดูแลเด็กให้การดูแลและจัดประสบการณ์การเรียนรู้และการเล่นเพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัย
มาตรฐานด้านที่ 3 คุณภาพของเด็กปฐมวัย
เกณฑ์การประเมิน SAR ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
การศึกษาปฐมวัยและการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 3 มาตรฐาน
การศึกษาปฐมวัย :
มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของเด็ก
มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ
มาตรฐานที่ 3 การจัดประสบการณ์ที่เน้นเด็กเป็นสำคัญ
การศึกษาขั้นพื้นฐาน :
มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน
มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ
มาตรฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
เกณฑ์การประเมิน SAR การศึกษาปฐมวัย
เกณฑ์การประเมิน SAR การศึกษาขั้นพื้นฐาน
เกณฑ์การประเมิน SAR สถานศึกษาที่มีวัตถุประสงค์พิเศษ
การศึกษาปฐมวัยและการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 4 มาตรฐาน
การศึกษาปฐมวัย :
มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของเด็ก
มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ
มาตรฐานที่ 3 การจัดประสบการณที่เน้นเด็กเป็นสำคัญ
มาตรฐานที่ 4 มาตรฐานอื่น ๆ ที่สอดคล้องกับประเภทสถานศึกษา
การศึกษาขั้นพื้นฐาน :
มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน
มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ
มาตรฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
มาตฐานที่ 4 มาตรฐานอื่น ๆ ที่สอดคล้องกับประเภทสถานศึกษา
เกณฑ์การประเมิน SAR การศึกษาปฐมวัย
เกณฑ์การประเมิน SAR การศึกษาขั้นพื้นฐาน
ที่มาของข้อมูล : แนวทางการประกันคุณภาพภายนอก ภายใต้สถานการณ์ COVID-19 จาก สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) (หน้า 1-24)
ลิงค์เพื่อแชร์ >> https://bit.ly/3BYGF8c
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑกรุงเทพฯ
adminmam
