นิเทศกัลยาณมิตร (ระดับปฐมวัย) โรงเรียนพระแม่สกลสงเคราะห์
โดย ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
ณ ห้องประชุมราชินีสวรรค์ โรงเรียนพระแม่สกลสงเคราะห์
- - - - - - - - - - - - - -
ผู้ร่วมนิเทศกัลยาณมิตร ประกอบด้วย
แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ 2 คน ครูจากโรงเรียนเซนต์ปีเตอร์ ธนบุรี 3 คน โรงเรียนซางตาครู้สศึกษา 1 คน โรงเรียนเซนต์แมรี่ 3 คน โรงเรียนคาเบรียลอุปถัมภ์ 1 คน โรงเรียนแม่พระประจักษ์ กรุงเทพฯ 1 คน และโรงเรียนพระมารดานิจจานุเคราะห์ 2 คน
เซอร์จีรภา นิลเขต (ผู้อำนวยการโรงเรียนพระแม่สกลสงเคราะห์) กล่าวต้อนรับเจ้าหน้าที่แผนกวิชาการขั้นพื้นฐานและแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ รวมถึงคณะครูปฐมวัยจากเขต 3 และโรงเรียนพระมารดานิจจานุเคราะห์ ด้วยความยินดีเป็นอย่างยิ่งสำหรับการมานิเทศกัลยาณมิตร ซึ่งทำหน้าที่เสมือน "เพื่อนช่วยคิด ช่วยมอง" เพื่อขับเคลื่อนการจัดการเรียนการสอนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน พร้อมกันนี้ มาเชอร์ได้สะท้อนมุมมองในการทำงานในสังฆมณฑลกรุงเทพฯ ว่า “ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของสังคมและเด็กในยุคปัจจุบัน ซึ่งส่งผลให้พฤติกรรมและธรรมชาติของเด็กเปลี่ยนไป ครูผู้ทำหน้าที่จัดการเรียนการสอนและโค้ช (Coach) จึงจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนวิธีการให้สอดคล้องตามบริบท การมานิเทศกัลยาณมิตรในวันนี้ นับเป็นโอกาสอันดีที่จะได้ทบทวนการดำเนินงานในภาคเรียนที่ผ่านมา ร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ปัญหาอุปสรรค และแนวทางปรับปรุงพัฒนา เซอร์ได้กล่าวเน้นย้ำถึงความตั้งใจและความกล้าหาญในการสร้างสรรค์สิ่งดี ๆ เพื่อเด็ก ๆ ด้วยหัวใจที่เป็นหนึ่งเดียวกัน พร้อมทั้งยินดีรับคำแนะนำและข้อเสนอแนะเพื่อเติมเต็มการทำงานให้ดียิ่งขึ้น นำไปสู่การปฏิบัติที่เป็นประโยชน์สูงสุดในการพัฒนาเด็ก พร้อมให้ความร่วมมือในทุก ๆ ด้าน และขอแม่พระอวยพรให้คุณครูทุกท่าน”
ครูกชพร จรรยาสุขเกษม (ผู้ช่วยผู้อำนวยการแผนกปฐมวัย โรงเรียนพระแม่สกลสงเคราะห์) มุ่งพัฒนาเด็กอย่างรอบด้านผ่านการเรียนรู้ที่เหมาะสมตามวัย ควบคู่กับการปลูกฝังคุณธรรม ความรัก ความเมตตา สอนหนูให้เป็นคนดี นำเสนอวีดีทัศน์ ความก้าวหน้าจัดกิจกรรมต่าง ๆ โรงเรียน
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) แนะนำคณะผู้นิเทศและชี้แจงจุดมุ่งหมาย พร้อมทั้งรูปแบบการเยี่ยมชมห้องเรียน ด้วยกระบวนการนิเทศติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนางานของครู ในประเด็น
1) การจัดสภาพแวดล้อม (มุมพื้นฐาน) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้
2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3) บทบาทครู
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบทของโรงเรียน การนิเทศกัลยาณมิตรเป็นการเสริมพลัง สร้างบรรยากาศความไว้วางใจ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
การจัดสภาพแวดล้อมและมุมประสบการณ์พื้นฐาน
สภาพแวดล้อมและบรรยากาศ จัดแบ่งพื้นที่ภายในห้องเรียนอย่างเป็นสัดส่วน ปลอดภัย มีความสะอาด และเอื้อต่อการเรียนรู้อย่างรอบด้าน สื่ออุปกรณ์ วัสดุเหลือใช้หลากหลายสอดคล้องกับการจัดประสบการณ์ ขอให้ทบทวนการจัดมุมสงบ ไม่ควรอยู่คู่กับมุมเสียงดัง เพื่อให้เด็กได้ทำกิจกรรมได้อย่างต่อเนื่อง
มุมประสบการณ์ มีการจัดมุมประสบการณ์พื้นฐาน เช่น มุมหนังสือ มุมบล็อก มุมวิทยาศาสตร์/ธรรมชาติ มุมบทบาทสมมุติ มุมของเล่นสัมผัส พบในบางมุมมีระบบการจัดเก็บ (Find Use Return) ค้นหา-ใช้-เก็บคืน สื่อวัสดุจัดวางในระดับสายตาที่เด็กสามารถหยิบใช้และจัดเก็บได้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมทักษะการช่วยเหลือตนเองและวินัยในตนเอง
มุมบล็อก ขอให้กำหนดขอบเขตพื้นที่การเล่นให้ชัดเจน เพิ่มสื่อปลายเปิดหรืออุปกรณ์จำลอง เช่น ต้นไม้ รถของเล่น โมเดลคน/สัตว์ ป้ายจราจร เพื่อให้เด็กนำไปต่อยอดสร้างเป็นเรื่องราวต่าง ๆ
มุมวิทยาศาสตร์/ธรรมชาติ ขอให้ทบทวนสื่อสำเร็จรูป ซึ่งไม่ตรงจุดประสงค์ของการเรียนรู้ในมุม ถ้าสามารถปรับธรรมชาติให้มีต้นไม้ การเพาะปลูก วางแว่นขยาย แม่เหล็ก เปลือกหอย ก้อนหิน ให้เด็กสามารถหยิบ จับ สัมผัส และนำมาทดลองได้อย่างอิสระตามความสนใจ เพื่อกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นของเด็ก
การเล่น Loose Parts Play ครูได้รับอบรมจากฝ่ายการศึกษาฯ ในรูปแบบออนไลน์ และเริ่มนำแนวคิดลงสู่ภาคปฏิบัติในบางห้องเท่านั้น
ขอให้ครูทบทวน “คู่มือ การจัดกระบวนการเล่นแบบ Loose Parts Play” ฉบับที่โครงการฯ ส่งให้ และ ดู VDO การจัดที่โครงการจัดทำขึ้น (EP1-EP8) และวางแผนในภาคเรียนที่ 2 ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ (สัปดาห์สุดท้ายของภาคเรียนที่ 1)
การจัดประสบการณ์ การจัดประสบการณ์ในสัปดาห์นี้เน้นการทบทวนความรู้ โดยในระดับชั้นอนุบาล 1 และอนุบาล 3 ได้เรียนรู้ผ่านหน่วย “ภัยพิบัติ” สำหรับระดับชั้นอนุบาล 2 จัดรูปแบบการเรียนรู้เป็นฐานกิจกรรม 5 ฐาน ได้แก่ ฐานหนูน้อยนักปลูก ฐานใครจะไปยกมือขึ้น ฐานเชฟจิ๋ว ฐานศิลปะตัวน้อย และฐานพยาบาล กิจกรรมทั้งหมดเปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติจริง ได้ใช้ประสาทสัมผัสผ่านฐานการเรียนรู้
ร่องรอยการเรียนรู้และผลงาน ปรากฏร่องรอยการเรียนรู้ ได้แก่ ผังกราฟิกสรุปหน่วยการเรียนรู้ และป้ายนิเทศแสดงผลงานของเด็ก ซึ่งสะท้อนการบูรณาการทักษะทางภาษาและทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างเหมาะสมตามวัย ขอให้ทบทวนชาร์ตการเรียนรู้ให้มีความเป็นรูปธรรมให้เด็กมีส่วนร่วมในการสะท้อนการเรียนรู้
บทบาทของครูผู้สอน
- สร้างแรงจูงใจ กระตุ้นความสนใจของเด็กให้เกิดการเรียนรู้ เด็กทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม
- คำถามปลายเปิด ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นการคิด
- ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้ ให้ความช่วยเหลือเด็ก ดูแลเอาใจใส่เด็กอย่าง เด็กมีความกระตือรือร้น ปรับกิจกรรมตามความสนใจของเด็ก
- ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์สร้างสรรรค์เชิงบวกระหว่างเด็กกับเด็ก
จุดเด่นที่น่าชื่นชม
บรรยากาศเชิงบวกและความปลอดภัยทางความรู้สึก ครูสนับสนุนการเรียนรู้ของเด็ก ส่งเสริมให้เด็กมีความสุข มีความมั่นใจ และกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสม
ฝ่ายการศึกษา ฯ นำเสนอประเด็นจากภาครัฐ
เรื่องที่ 1 ศธ. ย้ำชัด! ห้ามจัดสอบแข่งขันในเด็กปฐมวัย‼️ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. กระทรวงศึกษาธิการ (ประกาศเมื่อ 1 สค. 2569)
🔹️สั่งการไปยังสพฐ. และสช. และสถานศึกษาทุกแห่งในระดับปฐมวัย ห้ามจัดการเรียนการสอน หรือกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสอบแข่งขัน เพื่อรับเกียรติบัตรหรือถ้วยรางวัลในเด็กเล็ก
🔸️ถือเป็นการกระทำผิดกฎหมาย‼️ ขัดต่อพรบ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย ปี 62 การเร่งรัด การติว และการแข่งขัน สร้างความกดดันต่อเด็กปฐมวัย ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพจิตใจ สมอง เวลา และพฤติกรรมของเด็กในระยะยาว
เรื่องที่ 2 ประกาศเจตนารมณ์ลดจอ‼️ เร่งดำเนินการงดจอก่อน 2 ขวบ 3-6 ขวบ ลดจอ และให้ใช้อย่างมีเงื่อนไข เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยได้พัฒนาอย่างสมวัยในทุกด้าน (ประกาศเมื่อ 21 ส.ค. 2569)
แนวทางการสนับสนุนและเชื่อมต่อการเรียนรู้
ชุดบัญชีคำพื้นฐานปูพื้นฐานภาษาไทย ฝ่ายการศึกษาฯ มอบชุดบัญชีคำพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 เพื่อใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะภาษาไทย ผ่านการเล่าและอ่านนิทาน ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
การเชื่อมต่อการศึกษา เน้นการบูรณาการทักษะความพร้อมทางภาษาไทยและทักษะชีวิตในกิจวัตรประจำวัน เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กชั้นอนุบาล 3 ก้าวสู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 อย่างมีความสุข โดยฝ่ายการศึกษาฯ ได้แนะนำชุดหนังสือนิทานอ่านสนุก ฝึกภาษาไทย รู้จักคำหลากหลายของพยัญชนะแต่ละตัว และนิทานหัดอ่าน ชุดจักรวาลอ่านสนุก เพื่อให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 ได้นำไปใช้ จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาให้กับเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) ขอขอบผู้บริหาร คุณครูโรงเรียนพระแม่สกลสงเคราะห์ทุกคน ที่ได้นำความรู้จากการอบรมลงสู่ห้องเรียน เห็นความตั้งใจในการพัฒนาตนเองพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง ขอบคุณคุณที่มาร่วมนิเทศจากเขต 2 และเขต 3 มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ขอเป็นกำลังใจในการทำงานเพื่อพัฒนาเด็ก ๆ ต่อไป
(ภาพ/ข่าว : พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
Link เพื่อแชร์ >> https://shorturl.asia/i91ldk
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
