พ่อแม่ คือ ผู้แสดงโลกให้ลูกเห็นสอนลูกให้เป็นคนดีด้วยคุณธรรม จริยธรรมพื้นฐาน
เด็กไม่ได้มีวินัยมาตั้งแต่เกิดหรือถูกกําหนดจากพันธุกรรม แต่เด็กสร้างวินัยผ่านการเรียนรู้จากบุคคลใกล้ชิดและสภาพแวดล้อมที่อยู่รอบตัว เด็กปฐมวัยเป็นช่วงวัยที่เด็กซึมซับและเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็วและเป็นวัยของการสร้างบุคลิกภาพพื้นฐาน ดังนั้นจึงต้องสร้างวินัยตั้งแต่ในช่วงปฐมวัย ซึ่งเป็นช่วงที่เด็กซึมซับและเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว การสร้างวินัยสำหรับเด็กปฐมวัยควรเริ่มจากการให้เด็กค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะควบคุมตนเองให้เคารพ และปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมตามข้อตกลงในสังคม เมื่อเด็กได้รับการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง และตระหนักถึงคุณค่าของการมีวินัย เด็กจะพัฒนาเป็นนิสัยติดตัวไปจนเติบใหญ่ เป็นบุคคลที่มีวินัยสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีระเบียบ มีความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม ทำงานและอยู่ร่วมกันกับผู้อื่นได้อย่างราบรื่น และนํา ไปสู่ความสำเร็จในอนาคตพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชที่ทรงพระราชทานในพิธีพระราชทานกระบี่และปริญญาบัตร แก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า โรงเรียนนายเรือและโรงเรียนนายเรืออากาศ เมื่อวันพุธที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔(สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ๒๕๔๙ : ๑๗๙) ดังพระบรมราโชวาทความตอนหนึ่งว่า
“...วินัย แท้จริงมีอยู่สองอย่าง อย่างหนึ่งคือวินัยตามที่ทราบกันและถือกัน อันได้แก่ข้อปฏิบัติที่บัญญัติไว้เป็นกฎหมายหรือระเบียบข้อบังคับต่างๆ ให้ถือปฏิบัติ อีกอย่างหนึ่งคือวินัยในตนเองที่แต่ละคนจะต้องบัญญัติขึ้นสำหรับควบคุมบังคับให้มีความจริงใจ และให้ประพฤติปฏิบัติตามความจริงใจนั้นอย่างมั่นคงมีลักษณะเป็นสัจจะอธิษฐาน หรือตั้งสัตย์สัญญาให้แก่ตัว วินัยอย่างนี้จัดเป็นตัววินัยแท้เพราะให้ผลจริงและแน่นอนยิ่งกว่าวินัยที่เป็นบทบัญญัติ ทั้งเป็นปัจจัยสำคัญที่เกื้อกูลให้การถือการใช้วินัยที่เป็นบทบัญญัตินั้นได้ผลเที่ยงตรง ถูกต้อง สมบูรณ์เต็มเปี่ยมตามเจตนารมณ์สำคัญที่วินัยในตัวเองนี้จะต้องบังเกิดขึ้นจากการที่ต้องยั้งคิด แล้วใช้ปัญญาความเฉลียวฉลาดพิจารณาไตร่ตรองอย่างละเอียดรอบคอบแล้วจนเห็นประจักษ์ ในเหตุในผลที่แน่แท้และเมื่อเป็นวินัยที่กลั่นกรองขึ้นจากสติปัญญาความฉลาดรอบคอบ ก็ย่อมจะทำให้รู้จักผิดชอบชั่วดีทรงความศักดิ์สิทธิ์ คุ้มครองป้องกันผู้ปฏิบัติให้พ้นจากภัยอันตรายและเหตุแห่งความเสื่อมเสียทั้งปวงได้ทั้งทางกาย ทางใจ พาให้เจริญรุ่งเรือง พร้อมด้วยศักดิ์ศรี เกียรติ อำนาจทุกประการ....”
“วินัย” เป็นเรื่องที่สำคัญที่ต้องส่งเสริมและปลูกฝังกันมาตั้งแต่เด็ก เพื่อนํา ไปสู่การรับผิดชอบต่อตนเองและผู้อื่น เป็นการสร้างวินัยทางสังคมและเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาประเทศ วิธีการสร้างวินัยสามารถทำได้หลายหนทางทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน โดยผู้ใหญ่ต้องสร้างสัมพันธภาพอันดีกับเด็ก ไม่ควรบังคับขู่เข็ญให้เด็กทำตามกฎบังคับที่วางไว้ควรให้เด็กมีอิสระในการพัฒนาตนเอง ควรปล่อยให้เด็กเป็นตัวของตัวเอง ไม่ควรควบคุมเด็กตลอดเวลาผู้ใหญ่ควรส่งเสริมให้เด็กทำสิ่งต่าง ๆ ที่เขาสามารถทำได้ผู้ใหญ่ควรยกย่องชมเชยให้กํา ลังใจเด็กในทันทีที่เด็กกระทำหรือปฏิบัติดีเพื่อเป็นการส่งเสริมกํา ลังใจและแสดงความพอใจต่อการกระทำ ของเด็ก พ่อแม่ ผู้ใหญ่ไม่ควรละเลยที่จะสร้างวินัยในเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น การตรงต่อเวลา การเก็บของเล่น ของใช้เข้าที่ให้เรียบร้อย
ที่มา : จุลสารเพื่อนอนุบาล ฉบับที่ 4 ปี 2563 (หน้า 4-5)
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
