นิเทศกัลยาณมิตร (ระดับปฐมวัย) โรงเรียนพระวิสุทธิวงส์
โดย ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
ณ ห้องประชุมโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์
- - - - - - - - - - - - - -
ผู้ร่วมนิเทศกัลยาณมิตร ประกอบด้วย
แผนกปฐมวัยฝ่ายการศึกษาฯ 2 คน ครูจากโรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา 3 คน โรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี 1 คน โรงเรียนเซนต์เทเรซา 3 คน โรงเรียนมาเรียลัย 1 คน และโรงเรียนดาราสมุทร 1 คน
ซิสเตอร์อรวรรณ จันทร์ชลอ (ผู้อำนวยการโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์) นำสวดภาวนา และกล่าวต้อนรับ แผนกวิชาการขั้นพื้นฐาน แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ และคณะครูปฐมวัยจากเขต 4 ที่มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มาเติมเต็มให้ครูโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์
คุณครูสุพรรณี แสนพลอ่อน (ผู้ช่วยผู้อำนวยการแผนกปฐมวัยโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์) รายงานความก้าวหน้าการจัดกิจกรรมต่าง ๆ โดยโรงเรียนได้นำกระบวนการ PLC มาใช้ในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน โดยมีเป้าหมายในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กปฐมวัย และได้ดำเนินการประชุมวางแผนงานร่วมกันในหัวหน้าระดับสายชั้น ระดับอนุบาล 1 พบปัญหาในเรื่องเด็กสมาธิ เริ่มดำเนินการนำนิทานมาช่วยปรับพฤติกรรมและส่งเสริมสมาธิของเด็กให้มีใจจดจ่อ ระดับอนุบาล 2 และอนุบาล 3 เรื่องทักษะทางภาษา เริ่มวางแผนร่วมพูดคุยและดำเนินการนำนิทาน มาช่วยในการส่งเสริมทักษะทางภาษาเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) แนะนำคณะผู้นิเทศและชี้แจงจุดมุ่งหมาย พร้อมทั้งรูปแบบการเยี่ยมชมห้องเรียน ด้วยกระบวนการนิเทศติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนางานของครู ในประเด็น
1) การจัดสภาพแวดล้อม (มุมพื้นฐาน) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้
2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3) บทบาทครู
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบทของโรงเรียน การนิเทศกัลยาณมิตรเป็นการเสริมพลัง สร้างบรรยากาศความไว้วางใจ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
การจัดสภาพแวดล้อมและมุมประสบการณ์พื้นฐาน
สภาพแวดล้อมและบรรยากาศ จัดแบ่งพื้นที่ภายในห้องเรียนอย่างเป็นสัดส่วน ปลอดภัย มีความสะอาด และเอื้อต่อการเรียนรู้อย่างรอบด้าน สื่ออุปกรณ์ วัสดุเหลือใช้หลากหลายสอดคล้องกับการจัดประสบการณ์
มุมประสบการณ์ มีการจัดมุมประสบการณ์พื้นฐาน เช่น มุมหนังสือ มุมบล็อก มุมบทบาทสมมติ มุม Loose Parts Play มีสื่อกระตุ้นให้เด็กได้ลงมือกระทำ มีระบบการจัดเก็บ (Find Use Return) ค้นหา-ใช้-เก็บคืน สื่อวัสดุจัดวางในระดับสายตาที่เด็กสามารถหยิบใช้และจัดเก็บได้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมทักษะการช่วยเหลือตนเองและวินัยในตนเอง
ขอให้เพิ่มมุมวิทยาศาสตร์ เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในห้องเรียน มุมหนังสือ ขอให้เพิ่มหนังสือที่สอดคล้องกับหน่วยการเรียนรู้ ปรับเปลี่ยนหนังสือตามความเหมาะสมของช่วงเวลา
การเล่น Loose Parts Play ครูได้รับอบรมจากฝ่ายการศึกษาฯ และเริ่มนำแนวคิดมาวางแผนจัดเตรียมสื่อและให้เด็กเล่นในกิจกรรมเสรี มีบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นความคิดของเด็ก เด็กมีอิสระในการเล่นและเล่นอย่างมีเป้าหมาย ขอให้ทบทวนการจัดสื่ออุปกรณ์ Loose Parts Play จัดเป็นกลุ่ม และเพิ่มวัสดุที่หลากหลายมากขึ้น และคำนึงถึงความสะอาด ปลอดภัยในสื่อบางประเภท เช่น ขอบคม คราบสกปรก ควรล้างทำความสะอาดและคัดแยกก่อนนำมาให้เด็กใช้
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
สัปดาห์นี้เป็นการจัดประสบการณ์หน่วยเรื่องการทำนา “ปลูกข้าว” ครูได้วางแผนเตรียมสื่อของจริง เช่น ต้นข้าว เมล็ดข้าวแต่ละประเภท เตรียมดินปลูกข้าว สื่อประดิษฐ์โรงสีข้าว และออกแบบกิจกรรมอย่างหลากหลาย เปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือทำ ใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้าในทุกกระบวนการเรียนรู้ กระตุ้นให้เด็กเกิดความสนใจและสื่อสารบอกเล่าเรื่องราวได้อย่างมั่นใจ สะท้อนความรู้ความเข้าใจและจินตนาการผ่านผลงานศิลปะที่หลากหลาย เช่น การวาดภาพด้วยสีน้ำ สีเทียน การปั้นดินน้ำมัน รวมถึงงานประดิษฐ์จากเศษวัสดุ ครูใช้ “คำถามปลายเปิด” เพื่อกระตุ้นการคิดของเด็กส่งเสริมให้เด็ก ๆ กล้าคิด กล้าพูด แสดงความคิดเห็น และค้นหาคำตอบด้วยตนเองอย่างเป็นธรรมชาติ
พบร่องรอยการเรียนรู้ที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม ได้แก่ ผังกราฟิกสรุปหน่วยการเรียนรู้ และ ป้ายนิเทศแสดงผลงานเด็ก ซึ่งบูรณาการส่งเสริมทั้งทักษะทางภาษา และทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ได้อย่างเหมาะสมกับพัฒนาการ
บทบาทของครูผู้สอน
- สร้างแรงจูงใจ กระตุ้นความสนใจของเด็กให้เกิดการเรียนรู้ เด็กทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม
- คำถามปลายเปิด ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นการคิด
- ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้ ให้ความช่วยเหลือเด็ก ดูแลเอาใจใส่เด็กอย่าง เด็กมีความกระตือรือร้น ปรับกิจกรรมตามความสนใจของเด็กส่งเสริมปฏิสัมพันธ์สร้างสรรรค์เชิงบวกระหว่างเด็กกับเด็ก
จุดเด่นที่น่าชื่นชม
บรรยากาศเชิงบวกและความปลอดภัยทางความรู้สึก ครูวางแผนจัดกิจกรรมสอดคล้องกับเรื่องที่เรียนรู้ บรรยากาศการเรียนรู้ที่อบอุ่น เป็นกัลยาณมิตร มีความยืดหยุ่น ทำให้เด็กมีความสุข มั่นใจ และเด็ก ๆ มีความกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสม
การสะท้อนการเรียนรู้และร่องรอยการพัฒนา มีการจัดทำผังกราฟิก ชาร์ตกระบวนการเรียนรู้ และป้ายนิเทศแสดงผลงานศิลปะสร้างสรรค์
ฝ่ายการศึกษา ฯ นำเสนอประเด็นจากภาครัฐ
เรื่องที่ 1 ศธ. ย้ำชัด! ห้ามจัดสอบแข่งขันในเด็กปฐมวัย‼️ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. กระทรวงศึกษาธิการ (ประกาศเมื่อ 1 สค. 2569)
🔹️สั่งการไปยังสพฐ. และสช. และสถานศึกษาทุกแห่งในระดับปฐมวัย ห้ามจัดการเรียนการสอน หรือกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสอบแข่งขัน เพื่อรับเกียรติบัตรหรือถ้วยรางวัลในเด็กเล็ก
🔸️ถือเป็นการกระทำผิดกฎหมาย‼️ ขัดต่อพรบ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย ปี 62 การเร่งรัด การติว และการแข่งขัน สร้างความกดดันต่อเด็กปฐมวัย ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพจิตใจ สมอง เวลา และพฤติกรรมของเด็กในระยะยาว
เรื่องที่ 2 ประกาศเจตนารมณ์ลดจอ‼️ เร่งดำเนินการงดจอก่อน 2 ขวบ 3-6 ขวบ ลดจอ และให้ใช้อย่างมีเงื่อนไข เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยได้พัฒนาอย่างสมวัยในทุกด้าน (ประกาศเมื่อ 21 ส.ค. 2569)
แนวทางการสนับสนุนและเชื่อมต่อการเรียนรู้
ชุดบัญชีคำพื้นฐานปูพื้นฐานภาษาไทย ฝ่ายการศึกษาฯ มอบชุดบัญชีคำพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 เพื่อใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะภาษาไทย ผ่านการเล่าและอ่านนิทาน ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
การเชื่อมต่อการศึกษา เน้นการบูรณาการทักษะความพร้อมทางภาษาไทยและทักษะชีวิตในกิจวัตรประจำวัน เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กชั้นอนุบาล 3 ก้าวสู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 อย่างมีความสุข โดยฝ่ายการศึกษาฯ ได้แนะนำชุดหนังสือนิทานอ่านสนุก ฝึกภาษาไทย รู้จักคำหลากหลายของพยัญชนะแต่ละตัว และนิทานหัดอ่าน ชุดจักรวาลอ่านสนุก เพื่อให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 ได้นำไปใช้ จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาให้กับเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) ขอขอบคุณครูโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ที่ได้นำความรู้จากการอบรมลงสู่ห้องเรียนเห็นความพยายาม ความตั้งใจในการพัฒนาตนเอง พัฒนางานอย่างต่อเนื่องของคุณครู ขอบคุณครูเขต 4 ที่มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ขอเป็นกำลังใจในการทำงานเพื่อพัฒนาเด็ก ๆ ต่อไป
(ภาพ : โรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ / พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
(ข่าว : พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
Link เพื่อแชร์ >> https://www.shorturl.asia/jowq38
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
