ปลูกฝังแล้วสร้างคุณค่า...อะไรให้ลูกน้อยบ้าง
แรกเกิด - 2 ขวบ
เด็กเบบี้เป็นวัยที่มีความซื่อสัตย์ที่สุด เมื่อต้องการอะไรก็จะแสดงออกมาอย่างตรงไปตรงมา เช่น ร้องไห้หัวเราะหรือทำ เสียงอู้อ้า แต่ในเด็กวัยเตาะแตะ มักจะบอกสิ่งที่ตรงข้ามกับความจริง เช่น บอกว่าไม่ง่วงนอน ผ้าอ้อมไม่เปียก สิ่งนี้ไม่ได้แสดงว่าลูกโกหกนะคะ แต่เป็นการฝึกใช้คำ ศัพท์เพื่อยืนยันสิ่งที่เขาต้องการ วัยนี้จึงควรเริ่มเรียนรู้ว่าสิ่งใดผิด สิ่งใดถูก สร้างคุณค่าแห่งความซื่อสัตย์พูดความจริง ถ้าลูกบอกในสิ่งที่ไม่เป็นจริง เช่น หนูยังไม่ง่วง คุณต้องบอกลูกว่า “แม่รู้ว่าหนูยังอยากเล่นต่อแต่แม่เห็นว่าลูกง่วงนอนมากแล้ว”ทำ สิ่งที่ลูกหวัง ถ้าลูกบอว่าหิวแต่คุณเพิ่งจะให้กินข้าว ก็ไม่ควรปฏิเสธหรือห้าม แต่ควรบอกลูกว่า“ลูกเพิ่งกินข้าวไปไม่นาน รอสักพักให้ถึงเวลาอาหารว่างก่อนนะคะ”โกหกเล็ก ๆ ก็คือโกหก สอนให้ลูกรู้ว่าถึงจะเป็นคำ โกหกเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ไม่ได้ทำ ให้ใครเดือดร้อน ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่ผิด
อายุ 3-4 ขวบ
คำโกหกของเด็กวัยอนุบาลจะแสดงถึงความคาดหวังลึก ๆ ของเขา และยังหมายถึงการที่ยังขาดความเข้าใจ ระหว่างความจริงกับความฝัน เช่น “หนูระบายสีสวยที่สุดในห้อง” “ผมขึ้นเครื่องบินมาแล้ว 25 ครั้ง” ซึ่งเป็นสิ่งที่เด็กอยากจะให้เกิดขึ้นจริง ๆ และยังโกหกเพราะกลัวว่าจะโดนดุเวลา ทำผิด พ่อแม่จึงควรขจัดความกลัวให้ลูก และสอนให้กล้าที่จะยอมรับความจริงสร้างคุณค่าแห่งความซื่อสัตย์ ปลูกฝังจิตอาสา เช่น ถ้าลูกเห็นน้ำหกอยู่ คุณก็ต้องสอนให้ลูกเช็ดให้สะอาด ถึงแม้ว่าลูกจะไม่ได้เป็น คนทำเพื่อฝึกให้ลูกเชื่อในการทำความดีโดยไม่หวังผลแยกแยะผิดถูก ชวนลูกเล่นเกมทายผิดถูก เช่น ท้องฟ้าสีเขียว ใช่หรือไม่? เพื่อให้ลูกรู้ความแตกต่าง ระหว่างสิ่งที่ถูกต้องและสิ่งที่ผิด ควรเล่านิทานเรื่อง “เด็กเลี้ยงแกะ” ลูกจะได้เข้าใจว่า การโกหกเป็นสิ่งที่ไม่ดีทำ ให้คนอื่นเดือดร้อน และไม่ควรเอาเป็นแบบอย่าง
อายุ 5-7 ขวบ
เด็กวัยนี้จะยังไม่ค่อยมีความซื่อสัตย์เท่าไรนัก ที่พวกเขาพูดความจริง เพราะว่าพ่อแม่คอยบอกว่าพูดโกหก ไม่ดีและยังชอบพูดเกินความจริงหรือพูดเพื่อไม่ให้ถูกลงโทษ พ่อแม่จะต้องช่วยลดความรู้สึกอึดอัดใจของลูกที่จะต้องพูดความจริง และคอยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญ ของความซื่อสัตย์ในครอบครัวด้วยค่ะสร้างคุณค่าแห่งความซื่อสัตย์ เป็นแบบอย่างความซื่อสัตย์ทั้งเรื่องยอมรับผิดถ้าคุณผิดนัดเพื่อน หรือการคืนเงินที่ทอนเกินมาขอบคุณที่พูดความจริง เมื่อลูกพูดความจริงกับคุณในเรื่องที่ลำบากใจ เช่น ทำจานแตก หรือสอบตกก็ควรขอบคุณลูก เพื่อให้รู้ว่าการพูดความจริงเป็นสิ่งที่ดีค่ะ รหัสความซื่อสัตย์ควรมอบหมายงานง่าย ๆ ให้ลูกทำ เช่น เก็บของเล่น เมื่อคุณถามลูกว่า “วันนี้ลูกทำงานเสร็จหรือยัง” ถ้าลูกบอกว่า “เสร็จแล้วครับ” ก็ควรเชื่อลูกว่าลูกพูดความจริง
ความซื่อสัตย์ การพูดความจริง เป็นสิ่งที่ดี
อย่าละเลยที่จะปลูกฝังคุณค่านี้ให้ลูกนะคะ
ที่มา : จุลสารเพื่อนอนุบาล ฉบับที่ 3 ปี 2563 (หน้า 8-10)
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
